Poradnik »
Pasowania
Pasowaniem można nazwać opis charakteryzujący współpracę wynikającą z wymiarów części przed ich połączeniem.
Wyróżnia się trzy główne rodzaje pasowania: luźne - dolny wymiar otworu jest większy ( w skrajnych przypadkach równy) od górnego wymiaru wałka, ciasne - górny wymiar wałka jest mniejszy ( w skrajnych przypadkach równy) od dolnego wymiaru wałka, mieszane - przedziały tolerancji wałka i otworu częściowo pokrywają się.
W przedstawionych poniżej tabelach zawarte są najczęściej używane i podstawowe rodzaje pasowań zalecanych przez normę PN-ISO 1829, a załączony program umożliwia dostarczenie szczegółowych danych na interesujące nas konkretnie pasowanie.
Pola tolerancji wałków
| Otwór podstawowy | Pola tolerancji wałków | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pasowanie luźne | Pasowania mieszane | Pasowania ciasne | ||||||||||||||||
| H6 | g5 | h5 | js5 | k5 | m5 | n5 | p5 | |||||||||||
| H7 | f6 | g6 | h6 | js6 | k6 | m6 | n6 | p6 | r6 | s6 | t6 | u6 | x6 | |||||
| H8 | e7 | f7 | h7 | s7 | k7 | m7 | s7 | u7 | ||||||||||
| d8 | e8 | f8 | h8 | |||||||||||||||
| H9 | d8 | e8 | f8 | h8 | ||||||||||||||
| c9 | d9 | e9 | h9 | |||||||||||||||
| H11 | d10 | h10 | ||||||||||||||||
| b11 | c11 | h11 | ||||||||||||||||
Pola tolerancji otworów
| Wałek podstawowy | Pola tolerancji otworów | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pasowanie luźne | Pasowania mieszane | Pasowania ciasne | ||||||||||||||||
| h5 | G6 | H6 | JS6 | K6 | M6 | N6 | P6 | |||||||||||
| h6 | F7 | G7 | H7 | JS7 | K7 | M7 | N7 | P7 | R7 | S7 | T7 | U7 | X7 | |||||
| h7 | E8 | F8 | H8 | |||||||||||||||
| h8 | D9 | E9 | F9 | H9 | ||||||||||||||
| h9 | E9 | F8 | H8 | |||||||||||||||
| D9 | E9 | F9 | H9 | |||||||||||||||
| C10 | D10 | H10 | ||||||||||||||||
| B11 | H11 | |||||||||||||||||
Przykłady zastosowań
| Symbol pasowania | Właściwości połączeń |
|---|---|
| U8/h7 | Występuje mocne połączenie części z dużym wciskiem. Takie połączenie jest trwałe i nie stosuje się zazwyczaj dodatkowych zabezpieczeń. W przypadku montażu konieczne jest zastosowanie dużych nacisków, nagrzania lub oziębienia. |
| H8/s7 | |
| S7/h6 | |
| H7/r6 | |
| R7/h6 | |
| H7/p6 | Jest to mocne połączenie ale stosuje się dodatkowo zabezpieczenia chroniące przed przemieszczaniem w przypadku zaistnienia dużych sił. Demontaż takich elementów występuje głównie z konieczności np. przeprowadzenia głównych remontów. |
| P7/h6 | |
| H7/n6 | W połączeniu tym może wystąpić luz dlatego stosuje się odpowiednie zabezpieczenia. Montaż i demontaż wymaga jednak często dużych nacisków. |
| N7/h6 | |
| H7/m6 | Mocne połączenie w którym demontaż przeprowadzany zazwyczaj ręcznie przy pomocy uderzeń młotka. |
| M7/h6 | |
| H7/k6 | Części przywierają do siebie a ich rozłączenie nie wymaga dużej siły. Najczęściej wystarczy lekki młotek. |
| H7/j6 | Jest to połączenie stosowane do elementów ,które często są montowane i demontowane. W tym przypadku wystarczą najczęściej zabiegi ręką. |
| J7/h6 | |
| H8/h9 | Jest to połączenie, które po nasmarowaniu umożliwia ręczne przesuwanie względem siebie części. |
| H8/h9 | Połączenie luźne w którym przesuwanie części w względem siebie nie sprawia żadnych problemów. |
| H9/h8 | |
| H11/h11 | Połączenie charakteryzuje się małym luzem i stosunkowo dużymi tolerancjami wykonania. |
| H7/g6 | Elementy można przesuwać i obracać względem siebie ale nie występuje duży luz. |
| G7/h6 | |
| H7/f7 | W tym przypadku występuje stosunkowo duży luz ,elementy tak połączone poruszają się ze średnimi prędkościami |
| H8/e8 | Występuje duży luz a elementy tak połączone poruszają się względem siebie z dużymi prędkościami |
| E8/h9 | |
| H11/d9 | Występują duże luzy a części posiadają znaczne tolerancje wykonawcze |
| H11/d11 | |
| D11/h11 | |
| H11/c11 | Duże luzy i duże tolerancje wykonawcze |